काठमाडौं । तमुधिं युके नेतृत्वको टोली गुरुङहरुको ऐतिहासिक थलो क्होल सोंथर अध्ययन भ्रमणको लागि भन्दै त्यसतर्फ लागेको छ ।
तमुधिं युकेका अध्यक्ष ज्ञाम गुरुङसहित ४७ जना शनिबार बिहान पोखराबाट साताव्यापी भ्रमणमा निस्केका हुन् । टोलीमा १६ जना भरियासहित ४७ रहेको भ्रमणमा सहभागी फोटो पत्रकार मिलन तमुले जानकारी दिए । उनका अनुसार कास्कीको मादी गाउँपालिकामा पर्ने क्होल सोंथर अध्ययन भ्रमण ८ गते सकिने छ ।
फोटो पत्रकार तमुका अनुसार भ्रमण टोली लमजुङको घलेगाउँ हुँदै क्होल सोंथर जाने र कास्कीको सिक्लेस गाउँ भएर फर्कने कार्यक्रम तय गरिएको छ । भ्रमण दलका सदस्यहरु बेलायतबाट बिहीबार नेपाल आएका हुन् । भ्रमण दलमा अमेरिका र अस्ट्रेलियामा बसोबास गर्ने र नेपालमा रहेका गुरुङहरुको समेत सहभागिता रहेको छ ।
अन्नपूर्ण हिमाल श्रृंखला लमजुङ हिमालको काखमा अवस्थित क्होल सोंथर अहिले खण्डहरको रुपमा भेटिन्छ । ३७५० मिटरको उचाईमा रहेको क्होलबाट अहिलेको गुरुङ सभ्यता विकसित भएको भन्ने जनविश्वास छ । तमु प्ये (चलन) अनुसार मनाङ्गको मैजु ह्युलबाट आएका सिकारीहरुले धनुषवाणको ढोक्रोमा रहेको करु (उवा) गहुँको प्रजाति छर्दा राम्रो फल लागेपछि सो स्थानमा बस्ती बसालिएको हो । क्होल सोंथरलाई ‘‘क्होल सोप्रे ट्हों’ पनि भनिन्छ । जहाँ ३ वटा बस्ती भएको बुझिन्छ । यसका खण्डहरहरु अझै पनि त्यहाँ भेटिन्छ ।
क्याम्ब्रिज विश्वविद्यालय, नेपाल सरकार, पुरातत्व विभाग र तमु प्ये ल्हु संघको संयुक्त अध्ययनमा १६० घरको भग्नाशेष फेला पारिएको जनाइएको छ । यद्यपि तमु प्येमा ८० घर भएको बुझिन्छ । करिब ४०० वर्ष अघि सो स्थानका गुरुङहरु सिक्लेस, घनपोखरा र इलमपोखरी गाउँमा बसाई सरेको जनश्रृति रहेको भ्रमण संयोजक गुरुङ बताउँछन् । गुरुङहरुको आदिमस्थल क्होल सोंथरको बारेमा बुझ्न र जान्न अत्यन्त जरुरी छ ।
