सुख खोज्दै टाढा पुगियो, तर साँचो आनन्द त गाउँकै माटो, मेलापात र आफ्ना मान्छेहरूमै रहेछ ।
गाउँ छोडेको दिन अझै पनि सम्झनामा ताजै छ। आँखाभरि सपना थिए, मनभरि रहर थियो, अनि भविष्यलाई केही राम्रो बनाउने अठोट थियो। लाग्थ्यो—सहर पुगेपछि दुःख सकिन्छ, अभाव टर्छ, अनि जीवन खुसीले भरिन्छ। त्यसैले आफ्नै माटो, आफ्नै आँगन, आफ्नै मान्छेहरू र बालापनका हजारौँ सम्झनाहरू पछाडि छोडेर टाढा हिँडियो।
समय बित्दै गयो। जीवनले धेरै कुरा दियो पनि। केही पैसा कमाइयो, केही सपना पूरा भए, केही चाहनाहरू पूरा भए। तर थाहा नै नपाई मनभित्र एउटा खालीपन बढ्दै गयो। सहरको भीडमा हजारौँ अनुहार देखिए, तर गाउँमा जस्तो आफ्नोपन कतै भेटिएन। यहाँ मान्छेहरू नजिक छन्, तर सम्बन्धहरू टाढा छन्। यहाँ घरहरू ठूला छन्, तर मनहरू साना लाग्छन्।
आज पनि कहिलेकाहीँ रातको एकान्तमा गाउँको सम्झनाले मन भक्कानिन्छ। आमाले ढोकाबाट टाढासम्म हेरेर “छिट्टै फर्किनु है छोरा” भनेको आवाज कानमा गुञ्जिरहन्छ। बुबाले केही नभनी आँखाभरि आशा बोकेर बिदाइ गरेको दृश्य झल्झली सम्झिन्छु। त्यो दिन उनीहरू रोएनन्, तर आज बुझ्दै छु—उनीहरूको मन कति रोएको थियो होला।
गाउँको त्यो साँघुरो गोरेटो बाटो, चौतारीमुनि बसेर गरेका गफहरू, मेलापातमा हाँस्दै काम गरेका दिनहरू, चाडपर्वमा गाउँभरि छाएको रमाइलो, साथीहरूको निस्वार्थ साथ, आमाको हातको खाना, बुबाको माया, हजुरआमाका कथाहरू—यी सबै सम्झनाहरू आज करोडौँ रुपैयाँभन्दा पनि बहुमूल्य लाग्छन्।
सहरमा पैसा कमाइयो, तर समय गुमाइयो। सुविधा पाइयो, तर शान्ति हरायो। मानिसहरूको भीड भेटियो, तर आफ्नोपन भेटिएन। जब जीवनले थकाइ दिन्छ, तब मन आफैँ गाउँको बाटो खोज्न थाल्छ। किनकि त्यहाँ स्वार्थभन्दा माथि सम्बन्धहरू थिए, पैसाभन्दा माथि माया थियो, अनि औपचारिकताभन्दा माथि अपनापन थियो।
आज गाउँका धेरै घरहरू सुनसान भएका छन्। आँगनमा खेल्ने बालबालिका कम भएका छन्। चौतारीमा जम्ने भेला हराउँदै गएका छन्। बुबाआमाको अनुहारमा उमेर थपिएको छ। तर उनीहरूको प्रतीक्षा भने अझै उस्तै छ—कहिले छोरा फर्किन्छ भनेर।
सायद जीवनको सबैभन्दा ठूलो सत्य यही रहेछ—मानिस जहाँ पुगे पनि आफ्नो जरा बिर्सन सक्दैन। जति टाढा गए पनि मन बारम्बार त्यही माटोमा फर्किन खोज्छ जहाँ पहिलोपटक हिँड्न सिकेको थियो। किनकि सुख पैसा कमाएर मात्र पाइँदैन रहेछ, सुख त आमाको मायामा, बुबाको आशीर्वादमा, साथीहरूको साथमा, गाउँको माटोको सुगन्धमा र आफ्ना मान्छेहरूको निस्वार्थ प्रेममा रहेछ।
एक दिन सबैले बुझ्नेछन्—सहरले जीवन चलाउन सिकाउँछ, तर गाउँले मन बाँच्न सिकाउँछ।
